نگاهی نو به اعتیاد و معتاد

 

——————————————————————-

عنوان : نگاهی نو به اعتیاد و معتاد

 

 

 

 

 

شاید دیگر وقت آن فرا رسیده باشد که مردم و مسئولین از تعارف های مرسوم با آمارهای وحشتناک میزان سوء مصرف مواد مخدر در ایران، دست برداشته و در فکر راهکاری برای معضل اعتیاد باشند. آمارهای جهانی متاسفانه از حقایق بیشتری پرده برمی دارند که شاید خلاصه همه آنها در یک جمله و در یک آمار بیان شود: ایران دومین کشور مصرف کننده مواد مخدر در دنیاست و این یک فاجعه فرهنگی و اجتماعی است. جدا از بی اعتبار شدن ایران در جهان، از نگاه داخلی نیز امر سبب از بین رفتن سالیانه بیش از هزار میلیارد تومان سرمایه می شود.

 

چیزی بیش از بودجه کل وزارت آموزش و پرورش. البته گفتگو در رابطه با موضوع اعتیاد تا بدان حد دارای پیچیدگی و گستردگی است، که تجمیع نام بردن از عنوان های آن هم حتی در این مقاله نمی گنجد.

قطعا شرایط اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور ما در دهه های گذشته یکی از اصلی ترین عوامل بوجود آورنده سیر صعودی سوء مصرف مواد مخدر در ایران بوده است. با قبول این موضوع و همچنین این نکته که حقیقتا تغییر در این شرایط عزمی در ابتدا عمومی و البته با هدایت دولتی نیاز دارد، در این مقاله بیشتر سعی داریم به ساده ترین اموری که هر یک از ما می توانیم در مقابل یک فرد معتاد از خود ابراز نماییم، بپردازیم. یعنی بدانیم اگر معتاد از دایره ی دوستانمان است، چگونه با او مواجه شویم و اگر فردی از اعضای خانواده مان درگیر معضل اعتیاد و این بیماری بود، چگونه با او گفتگو کنیم. محوریت این مواجحه بر پایه ی امور عاطفی و روانی بوده که امروزه به باور بسیاری از صاحب نظران این عرصه، مهم ترین دلیل آغاز اعتیاد و مهم ترین انگیزه ی ترک آن است. فعالین حوزه ی پیشگیری از اعتیاد افراد اعتقاد دارند، آغازگر ارتباط هر فرد معتاد با مواد مخدر یک کمبود روانی است. این کمبود می تواند ریشه در علل مختلفی همچون خانواده، تجربیات شدید احساسی – عاطفی، معضلات کاری و اقتصادی و یا روحیات و احساسات منحصر بفرد و خاص باشد.

پس اول از همه باید در نظر داشته باشیم فرد درگیر سوء مصرف، تنها انسانی است که به یک دلیل خاص، احساس کرده است می تواند با استفاده از مواد مخدر، جایگزینی یافته باشد. پس شاید اصلی ترین مسئولیت ما برای مقابله با اعتیاد در اطرافیانمان، توجه به این کمبودها و شنیدن آنها باشد. بطور مثال آمارها نشان می دهد مصرف مواد مخدر در دبیرستان های کشور در دهه ی گذشته شیبی به شدت صعودی داشته است.

 

 

 

 

 

 

 

به نظر می رسد ارتباط مستقیمی بین سرعت گرفتن این شیب و قطع ارتباط عاطفی – کلامی نسل جوان و نوجوان امروز با والدینشان وجود داشته باشد. بدیهی است نوجوانی که والدینی شنوا داشته باشد، از بسیاری از چالش ها و معضلات وابسته به سن و سال و روحیاتش آسان تر و ایمن تر عبور خواهد کرد و یا چه شانسی می توان برای دانش آموزی که پدر و مادری معتاد دارد، برای معتاد نشدن قائل بود؟! همین آمار نشان می دهد بیش از ۷۵ درصد دانش آموزان معتاد دارای پدر، مادر و یا والدینی معتاد هستند.

این آمارها همگی نشان از یک خطر بسیار جدی در هر خانواده ای دارند و شاید دیگر هیچ خانواده ای خود را صد درصد ایمن از این خطر نداند. به همین منظور در ادامه به چند راهکاری که در خانواده و جامعه و البته در مراودات روزانه مان با یک فرد آشنا و حتی غریبه ی معتاد داریم، خواهیم پرداخت.

  • شنیدن : همانطور که پیشتر و به طور خلاصه اشاره کردیم، برای پیش گیری و یا حتی درمان اعتیاد، مهم ترین گام شنیدن فرد معتاد است. چیزی که متاسفانه بسیار به ندرت اتفاق می افتد. بسیاری از نوجوانانی که به دنبال تخلیه هیجاناتی که خواسته ی سن و سالشان است و حتی در بسیاری از مواقع به دلیل تغییرات هورمونی و فیزیولوژیکی اتفاق می افتد، دست به تجاربی عجیب و پر ریسک می زنند، خانواده هایی دارند که هنوز ضرورت گفتگو در خانواده را درک نکرده اند. نوجوانان باید احساس کنند که خانواده ی آنها مشتاق شنیدین تجربیات او و همچنین عواطف و احساساتش هستند. این موضوع نوجوان را برای هر تجربه ای حتی پر ریسک در خانه نگاه می دارد و طبیعتا این امر موجب می شود او قبل از هر تجربه ای، شنوای تجربیات والدین مورد اعتمادش باشد.
  • رو راستی : فرد معتاد به خودی خود در یک انکار از وضعیت فعلی اش قرار دارد و این امر به اشتباه در اطرافیانش نیز اتفاق می افتد. معمولا در ماه های اولیه که حیاتی ترین روزهای مقابله با اعتیاد است، این موضوع بیشتر اتفاق می افتد. در ماه های اول با وجود اینکه وابستگی های جسمی و مهم تر از آن وابستگی های روحی شکل گرفته باشد، شخص مصرف کننده هنوز باور یک تفنن و سرگرمی را به مواد مخدر دارد و یا نهایتا یک واکنش دفاعی به ناملایمات روزمره ی زندگی. به همین دلیل او به صورت ناخودآگاه، اعتیاد خود به مصرف آن نوع خاص از مخدر را انکار می کند. متاسفانه این انکار به اطرافیان او نیز منتقل می شود. آنها نیز در یک رودربایستی مخرب، همه چیز را عادی جلوه داده و سعی در حفظ تمامی رسوم و روابط درون خانوادگی بصورت نرمال دارند.
  • این موضوع نه تنها کمکی به شخص معتاد نمی کند، بلکه فضایی آزادتر و دیواری ضخیم تر بین او و خانواده ایجاد می کند. پس بهتر است با حقیقت و روراستی با او مواجه شوید و بدون آسیب زدن به احساساتش در رابطه با شرایط موجود و آسیب هایی که قطعا با آن مواجه خواهد شد، با او سخن بگویید. البته فراموش نکنید شرط اول، شنیدن است.
  • محبت کنید : خوشبختانه در سال های اخیر حرکتی کاملا مردمی در حال شکل گرفتن و گسترش است. این نگاه نو بسیار فراتر از جمله تکراری : ” اعتیاد یک بیماری است، نه جرم ” رفته است. مردم این روزها با تمام شرایط سختی که تحمل می کنند، نگاهی انسانی تر به معتادین و بی خانمان ها دارند. این امر را می توان در گسترش کمپ های خیرین برای ارائه خدمات پزشکی، سلامتی، غذای گرم و حتی ارائه جای خواب گرم به معتادین، به وضوح مشاهده کرد. پس با این امیدواری که درک بهتر هر انسانی، شنیدن او، روراستی با او و در نهایت محبت کردن می تواند نه تنها یک معتاد را دوباره به زندگی بازگرداند، بلکه قطعا می تواند از معتاد شدن بسیاری دیگر نیز جلوگیری کند.

 

 

 

 

 

امیدواریم این مقاله کمی توجه ما را به ابعاد جدیدی از موضوع اعتیاد و کمک به فرد معتاد جلب کرده باشد. اگر این مقاله ما را دوست داشتید، سایر مقالات ما را در زمینه سیگار و نوجوانان و چند مقاله دیگر، مطالعه بفرمایید.

شاد و سلامت باشید.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.